Gemert-Centrum (Gemert-Bakel) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,4 km naar 1,5 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Gemert-Centrum een gemiddelde van 0,5 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Gemert-Bakel komt op 1,2 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 2 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Gemert-Centrum de kortste gepubliceerde afstand en Verspreide huizen Broekkant de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Gemert-Centrum is hierbij geen muur. De voorziening op 0,4 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Gemert-Centrum gemiddeld 8,3 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Verspreide huizen Broekkant is dat 0,2. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 13 respectievelijk 12,6. Voor Gemert-Centrum komen er gemiddeld 4,7 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Verspreide huizen Broekkant is die toevoeging 12,4. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Gemert-Centrum op gemiddeld 0,5 km. Die route was langer vergeleken met de 0,4 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Verspreide huizen Broekkant horen bij dezelfde vergelijking 1,5 km en 1,5 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,5 km vanuit Gemert-Centrum en 1,3 km vanuit Verspreide huizen Broekkant. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Gemert-Centrum en Verspreide huizen Broekkant?

In Gemert-Centrum woonden volgens de kerncijfers 4.450 mensen in een buurt met 2.195 particuliere huishoudens. 930 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 42,4%. In Verspreide huizen Broekkant kwamen 25 eenpersoonshuishoudens op 135 huishoudens uit, oftewel 18,5%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Gemert-Centrum, met 4.450 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Verspreide huizen Broekkant tussen de andere buurten van Gemert-Bakel?

De middelste waarneming in een rangschikking van 23 bruikbare buurten in Gemert-Bakel ligt bij Verspreide huizen Broekkant, met 1,5 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Verspr.h. ten zuidwesten van Bakel (0,9 km), rond driekwart De Mortel (3,1 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 23 hebben er 11 een kortere afstand dan de 1,5 km van Verspreide huizen Broekkant. Verspreide huizen Broekkant deelt de waarde met 1 andere buurt. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 2,2 km. Leg de spreiding binnen Wijk 00 Gemert-Centrum van 1,1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Gemert-Bakel kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Elsendorp komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Gemert-Centrum. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 5 km in Elsendorp en 0,5 km in Gemert-Centrum. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,2 km tegenover 0,5 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Elsendorp daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,5 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 1 van de 2 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 2.195 particuliere huishoudens en bevat Gemert-Centrum. De andere 1 buurten omvatten 135 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Gemert-Centrum

Begin je eerste ronde in Gemert-Centrum, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 8,3 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Verspreide huizen Broekkant en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK165200 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Gemert-Centrum lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Verspreide huizen Broekkant?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS