Nieuwenhagen (Landgraaf) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,3 km naar 1,3 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Nieuwenhagen een gemiddelde van 0,9 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Landgraaf komt op 0,7 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 5 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Op de Kamp de kortste gepubliceerde afstand en Hoefveld de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Nieuwenhagen is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Op de Kamp gemiddeld 6,8 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Hoefveld is dat 0,4. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 19,1 respectievelijk 21,8. Voor Op de Kamp komen er gemiddeld 12,3 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Hoefveld is die toevoeging 21,4. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Op de Kamp op gemiddeld 0,3 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,3 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Hoefveld horen bij dezelfde vergelijking 1,3 km en 1,3 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,5 km vanuit Op de Kamp en 0,5 km vanuit Hoefveld. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Op de Kamp en Hoefveld?

In Op de Kamp woonden volgens de kerncijfers 805 mensen in een buurt met 465 particuliere huishoudens. 230 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 49,5%. In Hoefveld kwamen 170 eenpersoonshuishoudens op 635 huishoudens uit, oftewel 26,8%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Oud Nieuwenhagen, met 3.510 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Hoefveld tussen de andere buurten van Landgraaf?

De middelste waarneming in een rangschikking van 24 bruikbare buurten in Landgraaf ligt bij Achter den Winkel, met 0,7 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Waubach (0,4 km), rond driekwart Oud Nieuwenhagen (0,8 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 24 hebben er 23 een kortere afstand dan de 1,3 km van Hoefveld. Alleen Hoefveld heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,4 km. Leg de spreiding binnen Wijk 01 Nieuwenhagen van 1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Landgraaf kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Achter de Haesen komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Op de Kamp. Het verschil bedraagt 0,1 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,4 km in Achter de Haesen en 0,3 km in Op de Kamp. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,5 km tegenover 0,5 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Achter de Haesen daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,9 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 4 van de 5 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 3.960 particuliere huishoudens en bevat Op de Kamp, Exdel, Oud Nieuwenhagen. De andere 1 buurten omvatten 635 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Nieuwenhagen

Begin je eerste ronde in Op de Kamp, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 6,8 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Hoefveld en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK088201 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Op de Kamp lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Hoefveld?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS