| Gebied (CBS-code) | winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen (km) | grote supermarkt (km) | kinderdagverblijf (km) | Inwoners |
|---|---|---|---|---|
| Tzum · BU19494801 | 0,3 | 4,3 | 0,5 | 905 |
| Buitengebied Tzum · BU19494800 | 2 | 4,7 | 2,1 | 210 |
| Tzum · WK194948 | 0,6 | 4,4 | 0,8 | 1.115 |
| Waadhoeke · GM1949 | 1,2 | 1,8 | 0,8 | 46.911 |
Afstanden zijn afgeronde gemiddelden per inwoner over de weg. De twee buurten zijn geselecteerd uit buurten met volledige waarnemingen en minstens 200 inwoners. De wijk- en gemeentegegevens omvatten ook de overige buurten.
Van 0,3 km naar 2 km binnen één wijk
Het CBS publiceert voor Tzum een gemiddelde van 0,6 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Waadhoeke komt op 1,2 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 2 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Tzum de kortste gepubliceerde afstand en Buitengebied Tzum de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Tzum is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.
Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Tzum gemiddeld 2 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Buitengebied Tzum is dat 0,4. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 2 respectievelijk 1,8. Voor Tzum komen er gemiddeld 0 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Buitengebied Tzum is die toevoeging 1,4. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.
De route naar grote supermarkten ernaast
Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Tzum op gemiddeld 4,3 km. Die route was langer vergeleken met de 0,3 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Buitengebied Tzum horen bij dezelfde vergelijking 4,7 km en 2 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,5 km vanuit Tzum en 2,1 km vanuit Buitengebied Tzum. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.
Wie woont er in Tzum en Buitengebied Tzum?
In Tzum woonden volgens de kerncijfers 905 mensen in een buurt met 400 particuliere huishoudens. 155 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 38,8%. In Buitengebied Tzum kwamen 15 eenpersoonshuishoudens op 75 huishoudens uit, oftewel 20%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Tzum, met 905 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.
Waar staat Buitengebied Tzum tussen de andere buurten van Waadhoeke?
De middelste waarneming in een rangschikking van 60 bruikbare buurten in Waadhoeke ligt bij Franeker Witzens, met 0,9 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Franeker Hamburgerrak en st Want (0,5 km), rond driekwart Oosterbierum (2,3 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 60 hebben er 39 een kortere afstand dan de 2 km van Buitengebied Tzum. Buitengebied Tzum deelt de waarde met 2 andere buurten. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 1,8 km. Leg de spreiding binnen Tzum van 1,7 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Waadhoeke kiest.
Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Deinum komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Tzum. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 4,6 km in Deinum en 4,3 km in Tzum. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,3 km tegenover 0,5 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Deinum daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.
Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule
Gebruik de wijkwaarde van 0,6 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 1 van de 2 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 400 particuliere huishoudens en bevat Tzum. De andere 1 buurten omvatten 75 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.
Een praktische proef voor Tzum
Begin je eerste ronde in Tzum, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Buitengebied Tzum en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK194948 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.
Vragen voor het vervolg
- Welke bestaande bestemming in Tzum lost dezelfde aankoopvraag al op?
- Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Buitengebied Tzum?
- Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?
Bronnen
Welke mogelijkheid onderzoek je?
Vertel vanuit welk adres je in Tzum (Waadhoeke) wilt meten en welk bezoekmoment je voor ogen hebt.
