Boerhaavedistrict (Leiden) · Waar kan een afhaalproef iets aantonen?

Van 0,5 km naar 1,5 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Boerhaavedistrict een gemiddelde van 0,7 km tot de eerste cafetaria of vergelijkbare zaak. De gemeente Leiden komt op 0,6 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 5 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Pesthuiswijk de kortste gepubliceerde afstand en Leeuwenhoek de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Boerhaavedistrict is hierbij geen muur. De voorziening op 0,5 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Pesthuiswijk gemiddeld 4,4 cafetaria’s en vergelijkbare zaken bereikbaar. Vanuit Leeuwenhoek is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 98,7 respectievelijk 78,7. Voor Pesthuiswijk komen er gemiddeld 94,3 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Leeuwenhoek is die toevoeging 78,7. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar restaurants ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde restaurant lag voor inwoners van Pesthuiswijk op gemiddeld 0,4 km. Die route was korter vergeleken met de 0,5 km naar cafetaria’s en vergelijkbare zaken. Voor Leeuwenhoek horen bij dezelfde vergelijking 1,5 km en 1,5 km. Kijk nu naar de basisschool. De afstand ernaartoe bedroeg 0,9 km vanuit Pesthuiswijk en 1,6 km vanuit Leeuwenhoek. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een basisschool vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Pesthuiswijk en Leeuwenhoek?

In Pesthuiswijk woonden volgens de kerncijfers 2.270 mensen in een buurt met 1.755 particuliere huishoudens. 1.400 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 79,8%. In Leeuwenhoek kwamen 725 eenpersoonshuishoudens op 725 huishoudens uit, oftewel 100%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Pesthuiswijk, met 2.270 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een vooraf bestelde proefmaaltijd wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Leeuwenhoek tussen de andere buurten van Leiden?

De middelste waarneming in een rangschikking van 53 bruikbare buurten in Leiden ligt bij Lage Mors, met 0,5 km naar de eerste cafetaria of vergelijkbare zaak. Rond een kwart van de reeks staat Rijndijkbuurt (0,3 km), rond driekwart Vreewijk (0,6 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 53 hebben er 50 een kortere afstand dan de 1,5 km van Leeuwenhoek. Leeuwenhoek deelt de waarde met 1 andere buurt. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,3 km. Leg de spreiding binnen Boerhaavedistrict van 1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Leiden kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Burgemeesterswijk komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de cafetaria of vergelijkbare zaak het dichtst bij Pesthuiswijk. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een restaurant zijn de bijbehorende gemiddelden 0,7 km in Burgemeesterswijk en 0,4 km in Pesthuiswijk. Kijk je naar de basisschool, dan krijg je 0,5 km tegenover 0,9 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van cafetaria’s en vergelijkbare zaken verschilt de toegang tot de basisschool sterker. Neem die bestemming mee als je in Pesthuiswijk en Burgemeesterswijk hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een afhaalconcept in de oriëntatiefase

Gebruik de wijkwaarde van 0,7 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 3 van de 5 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een cafetaria of vergelijkbare zaak op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 2.805 particuliere huishoudens en bevat Pesthuiswijk, Raadsherenbuurt, Vogelwijk. De andere 2 buurten omvatten 1.795 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een afhaalconcept in de oriëntatiefase. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Boerhaavedistrict

Begin je eerste ronde in Pesthuiswijk, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 4,4 cafetaria’s en vergelijkbare zaken als vertrekpunt hebt. Maak op twee avonden een kleine routekaart met de feitelijke ophaaltijden. Vraag deelnemers naar het alternatief dat ze anders hadden gekozen. Een positieve reactie op het eten vertelt minder over de locatie dan een herhaald bezoek waarbij iemand opnieuw dezelfde weg aflegt. Herhaal diezelfde proef in Leeuwenhoek en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK054607 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Pesthuiswijk lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Leeuwenhoek?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een afhaalconcept in de oriëntatiefase een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS