Oss-Zuid (Oss) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,2 km naar 1,2 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Oss-Zuid een gemiddelde van 0,5 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Oss komt op 0,9 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 8 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Zeeheldenbuurt II de kortste gepubliceerde afstand en Willibrordusweg-West de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Oss-Zuid is hierbij geen muur. De voorziening op 0,2 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Zeeheldenbuurt II gemiddeld 5,7 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Willibrordusweg-West is dat 0,3. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 39,5 respectievelijk 42,3. Voor Zeeheldenbuurt II komen er gemiddeld 33,8 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Willibrordusweg-West is die toevoeging 42. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Zeeheldenbuurt II op gemiddeld 0,5 km. Die route was langer vergeleken met de 0,2 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Willibrordusweg-West horen bij dezelfde vergelijking 1,3 km en 1,2 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,5 km vanuit Zeeheldenbuurt II en 1,1 km vanuit Willibrordusweg-West. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Zeeheldenbuurt II en Willibrordusweg-West?

In Zeeheldenbuurt II woonden volgens de kerncijfers 605 mensen in een buurt met 255 particuliere huishoudens. 85 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 33,3%. In Willibrordusweg-West kwamen 30 eenpersoonshuishoudens op 105 huishoudens uit, oftewel 28,6%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Kortfoort, met 2.680 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Willibrordusweg-West tussen de andere buurten van Oss?

De middelste waarneming in een rangschikking van 68 bruikbare buurten in Oss ligt bij Westerveld, met 0,8 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat De Kolk, Schonenberg en De Weem (0,5 km), rond driekwart Berghem-Zuid (1,3 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 68 hebben er 46 een kortere afstand dan de 1,2 km van Willibrordusweg-West. Willibrordusweg-West deelt de waarde met 3 andere buurten. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,8 km. Leg de spreiding binnen Oss-Zuid van 1 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Oss kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Centrum-Zuid komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Zeeheldenbuurt II. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,3 km in Centrum-Zuid en 0,5 km in Zeeheldenbuurt II. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,7 km tegenover 0,5 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Centrum-Zuid daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,5 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 5 van de 8 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 1.685 particuliere huishoudens en bevat Zeeheldenbuurt II, Zeeheldenbuurt I, Oranjebuurt I en Ruivert. De andere 3 buurten omvatten 1.550 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Oss-Zuid

Begin je eerste ronde in Zeeheldenbuurt II, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 5,7 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Willibrordusweg-West en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK082803 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Zeeheldenbuurt II lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Willibrordusweg-West?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS