Odoorn (Borger-Odoorn) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,3 km naar 1,1 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Odoorn een gemiddelde van 0,8 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Borger-Odoorn komt op 1,5 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 3 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Nieuwe Kampen de kortste gepubliceerde afstand en Langhietskamp de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Odoorn is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Nieuwe Kampen gemiddeld 3 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Langhietskamp is dat 0,5. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 4,2 respectievelijk 4,7. Voor Nieuwe Kampen komen er gemiddeld 1,2 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Langhietskamp is die toevoeging 4,2. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Nieuwe Kampen op gemiddeld 0,4 km. Die route was langer vergeleken met de 0,3 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Langhietskamp horen bij dezelfde vergelijking 1,2 km en 1,1 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,4 km vanuit Nieuwe Kampen en 1 km vanuit Langhietskamp. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Nieuwe Kampen en Langhietskamp?

In Nieuwe Kampen woonden volgens de kerncijfers 610 mensen in een buurt met 270 particuliere huishoudens. 80 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 29,6%. In Langhietskamp kwamen 80 eenpersoonshuishoudens op 355 huishoudens uit, oftewel 22,5%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Langhietskamp, met 855 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Langhietskamp tussen de andere buurten van Borger-Odoorn?

De middelste waarneming in een rangschikking van 37 bruikbare buurten in Borger-Odoorn ligt bij Parklaan west, met 1 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Valthermond Plaats 60 (0,5 km), rond driekwart Nieuw-Buinen Midden (2,6 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 37 hebben er 19 een kortere afstand dan de 1,1 km van Langhietskamp. Alleen Langhietskamp heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 2,1 km. Leg de spreiding binnen Odoorn van 0,8 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Borger-Odoorn kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Oud Borger komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Nieuwe Kampen. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,4 km in Oud Borger en 0,4 km in Nieuwe Kampen. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,8 km tegenover 0,4 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen verschilt de toegang tot de kinderdagverblijf sterker. Neem die bestemming mee als je in Nieuwe Kampen en Oud Borger hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,8 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 2 van de 3 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 410 particuliere huishoudens en bevat Nieuwe Kampen, Oud Odoorn. De andere 1 buurten omvatten 355 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Odoorn

Begin je eerste ronde in Nieuwe Kampen, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 3 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Langhietskamp en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK168198 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Nieuwe Kampen lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Langhietskamp?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS