Nieuw-Dordrecht (Emmen) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,4 km naar 2,3 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Nieuw-Dordrecht een gemiddelde van 0,9 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Emmen komt op 1,1 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 3 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Nieuw-Dordrecht-Centrum de kortste gepubliceerde afstand en Oranjedorp de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Nieuw-Dordrecht is hierbij geen muur. De voorziening op 0,4 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Nieuw-Dordrecht-Centrum gemiddeld 2 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Oranjedorp is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 2,4 respectievelijk 6. Voor Nieuw-Dordrecht-Centrum komen er gemiddeld 0,4 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Oranjedorp is die toevoeging 6. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Nieuw-Dordrecht-Centrum op gemiddeld 0,5 km. Die route was langer vergeleken met de 0,4 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Oranjedorp horen bij dezelfde vergelijking 2,4 km en 2,3 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,5 km vanuit Nieuw-Dordrecht-Centrum en 2,1 km vanuit Oranjedorp. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Nieuw-Dordrecht-Centrum en Oranjedorp?

In Nieuw-Dordrecht-Centrum woonden volgens de kerncijfers 1.360 mensen in een buurt met 570 particuliere huishoudens. 160 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 28,1%. In Oranjedorp kwamen 35 eenpersoonshuishoudens op 175 huishoudens uit, oftewel 20%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Nieuw-Dordrecht-Centrum, met 1.360 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Oranjedorp tussen de andere buurten van Emmen?

De middelste waarneming in een rangschikking van 53 bruikbare buurten in Emmen ligt bij Oosterse Bos en Middendorp, met 1,4 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Emmerhout (0,8 km), rond driekwart Amsterdamscheveld (2,6 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 53 hebben er 35 een kortere afstand dan de 2,3 km van Oranjedorp. Oranjedorp deelt de waarde met 1 andere buurt. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 1,8 km. Leg de spreiding binnen Wijk 05 Nieuw-Dordrecht van 1,9 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Emmen kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Achterdiep komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Nieuw-Dordrecht-Centrum. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 1,5 km in Achterdiep en 0,5 km in Nieuw-Dordrecht-Centrum. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,4 km tegenover 0,5 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Achterdiep daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,9 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 2 van de 3 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 650 particuliere huishoudens en bevat Nieuw-Dordrecht-Centrum, Vastenow. De andere 1 buurten omvatten 175 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Nieuw-Dordrecht

Begin je eerste ronde in Nieuw-Dordrecht-Centrum, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Oranjedorp en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK011405 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Nieuw-Dordrecht-Centrum lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Oranjedorp?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS