Maarssen (Stichtse Vecht) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,2 km naar 2 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Maarssen een gemiddelde van 0,7 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Stichtse Vecht komt op 1,1 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 14 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Schilderskwartier de kortste gepubliceerde afstand en Op Buuren de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Maarssen is hierbij geen muur. De voorziening op 0,2 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Schilderskwartier gemiddeld 17,2 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Op Buuren is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 28,4 respectievelijk 17,4. Voor Schilderskwartier komen er gemiddeld 11,2 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Op Buuren is die toevoeging 17,4. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Schilderskwartier op gemiddeld 0,2 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,2 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Op Buuren horen bij dezelfde vergelijking 2,3 km en 2 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,3 km vanuit Schilderskwartier en 0,5 km vanuit Op Buuren. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Schilderskwartier en Op Buuren?

In Schilderskwartier woonden volgens de kerncijfers 1.670 mensen in een buurt met 930 particuliere huishoudens. 450 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 48,4%. In Op Buuren kwamen 160 eenpersoonshuishoudens op 585 huishoudens uit, oftewel 27,4%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Zandweg-Oostwaard, met 3.200 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Op Buuren tussen de andere buurten van Stichtse Vecht?

De middelste waarneming in een rangschikking van 57 bruikbare buurten in Stichtse Vecht ligt bij Hogebrug, met 0,8 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Oudover (0,4 km), rond driekwart Landgoed Nijenrode (1,7 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 57 hebben er 45 een kortere afstand dan de 2 km van Op Buuren. Op Buuren deelt de waarde met 3 andere buurten. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 1,3 km. Leg de spreiding binnen Wijk 01 Maarssen van 1,8 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Stichtse Vecht kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Bisonspoor komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Schilderskwartier. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,3 km in Bisonspoor en 0,2 km in Schilderskwartier. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,3 km tegenover 0,3 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Bisonspoor daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,7 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 10 van de 14 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 4.365 particuliere huishoudens en bevat Schilderskwartier, Centrum ten noorden van de Vecht, Lanenkwartier. De andere 4 buurten omvatten 2.405 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Maarssen

Begin je eerste ronde in Schilderskwartier, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 17,2 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Op Buuren en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK190401 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Schilderskwartier lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Op Buuren?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS