Haulerwijk (Ooststellingwerf) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,4 km naar 1,8 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Haulerwijk een gemiddelde van 0,9 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Ooststellingwerf komt op 2 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 6 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Haulerwijk-Noord-Oost de kortste gepubliceerde afstand en Haulerwijk-Buitengebied de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Haulerwijk is hierbij geen muur. De voorziening op 0,4 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Haulerwijk-Noord-Oost gemiddeld 1 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Haulerwijk-Buitengebied is dat 0,1. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 1 respectievelijk 1. Voor Haulerwijk-Noord-Oost komen er gemiddeld 0 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Haulerwijk-Buitengebied is die toevoeging 0,9. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Haulerwijk-Noord-Oost op gemiddeld 0,4 km. Die route was even lang vergeleken met de 0,4 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Haulerwijk-Buitengebied horen bij dezelfde vergelijking 1,6 km en 1,8 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,4 km vanuit Haulerwijk-Noord-Oost en 1,7 km vanuit Haulerwijk-Buitengebied. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Haulerwijk-Noord-Oost en Haulerwijk-Buitengebied?

In Haulerwijk-Noord-Oost woonden volgens de kerncijfers 940 mensen in een buurt met 435 particuliere huishoudens. 150 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 34,5%. In Haulerwijk-Buitengebied kwamen 70 eenpersoonshuishoudens op 310 huishoudens uit, oftewel 22,6%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Haulerwijk-Noord-Oost, met 940 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Haulerwijk-Buitengebied tussen de andere buurten van Ooststellingwerf?

De middelste waarneming in een rangschikking van 50 bruikbare buurten in Ooststellingwerf ligt bij Oosterwolde-Schottelenburg, met 1 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Haulerwijk-Hoofdweg (0,7 km), rond driekwart Fochteloo-Buitengebied (3,3 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 50 hebben er 33 een kortere afstand dan de 1,8 km van Haulerwijk-Buitengebied. Alleen Haulerwijk-Buitengebied heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 2,6 km. Leg de spreiding binnen Haulerwijk van 1,4 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Ooststellingwerf kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Oosterwolde-Centrum-Noord-Oost komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Haulerwijk-Noord-Oost. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,5 km in Oosterwolde-Centrum-Noord-Oost en 0,4 km in Haulerwijk-Noord-Oost. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,5 km tegenover 0,4 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Oosterwolde-Centrum-Noord-Oost daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,9 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 5 van de 6 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 1.020 particuliere huishoudens en bevat Haulerwijk-Noord-Oost, Haulerwijk-Noord-West, Haulerwijk-Hoofdweg. De andere 1 buurten omvatten 310 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Haulerwijk

Begin je eerste ronde in Haulerwijk-Noord-Oost, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 1 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Haulerwijk-Buitengebied en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK008506 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Haulerwijk-Noord-Oost lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Haulerwijk-Buitengebied?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS