Elim (Hoogeveen) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,3 km naar 1,7 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Elim een gemiddelde van 0,8 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Hoogeveen komt op 0,9 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 2 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Elim Kern de kortste gepubliceerde afstand en Verspreide huizen Elim-Zuid de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Elim is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Elim Kern gemiddeld 2 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Verspreide huizen Elim-Zuid is dat 0,4. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 2 respectievelijk 1,9. Voor Elim Kern komen er gemiddeld 0 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Verspreide huizen Elim-Zuid is die toevoeging 1,5. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Elim Kern op gemiddeld 0,4 km. Die route was langer vergeleken met de 0,3 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Verspreide huizen Elim-Zuid horen bij dezelfde vergelijking 1,7 km en 1,7 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,4 km vanuit Elim Kern en 1,8 km vanuit Verspreide huizen Elim-Zuid. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Elim Kern en Verspreide huizen Elim-Zuid?

In Elim Kern woonden volgens de kerncijfers 1.545 mensen in een buurt met 690 particuliere huishoudens. 225 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 32,6%. In Verspreide huizen Elim-Zuid kwamen 45 eenpersoonshuishoudens op 245 huishoudens uit, oftewel 18,4%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Elim Kern, met 1.545 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Verspreide huizen Elim-Zuid tussen de andere buurten van Hoogeveen?

De middelste waarneming in een rangschikking van 39 bruikbare buurten in Hoogeveen ligt bij Schutlanden-West, met 0,8 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Grittenhof (0,6 km), rond driekwart Nieuweroord kern (2,4 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 39 hebben er 25 een kortere afstand dan de 1,7 km van Verspreide huizen Elim-Zuid. Alleen Verspreide huizen Elim-Zuid heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 1,8 km. Leg de spreiding binnen Wijk 53 Elim van 1,4 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Hoogeveen kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Noordscheschut kern komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Elim Kern. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,4 km in Noordscheschut kern en 0,4 km in Elim Kern. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,4 km tegenover 0,4 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Noordscheschut kern daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,8 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 1 van de 2 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 690 particuliere huishoudens en bevat Elim Kern. De andere 1 buurten omvatten 245 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Elim

Begin je eerste ronde in Elim Kern, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Verspreide huizen Elim-Zuid en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK011853 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Elim Kern lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Verspreide huizen Elim-Zuid?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS