Eemnes · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,3 km naar 1,5 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Eemnes een gemiddelde van 0,9 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Eemnes komt op 0,9 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 4 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Eemnes-Dorp de kortste gepubliceerde afstand en Wakkerendijk-Meentweg de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Eemnes is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Eemnes-Dorp gemiddeld 5 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Wakkerendijk-Meentweg is dat 1,4. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 7,4 respectievelijk 5,7. Voor Eemnes-Dorp komen er gemiddeld 2,4 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Wakkerendijk-Meentweg is die toevoeging 4,3. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Eemnes-Dorp op gemiddeld 0,4 km. Die route was langer vergeleken met de 0,3 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Wakkerendijk-Meentweg horen bij dezelfde vergelijking 1,6 km en 1,5 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,7 km vanuit Eemnes-Dorp en 1,7 km vanuit Wakkerendijk-Meentweg. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Eemnes-Dorp en Wakkerendijk-Meentweg?

In Eemnes-Dorp woonden volgens de kerncijfers 515 mensen in een buurt met 260 particuliere huishoudens. 100 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 38,5%. In Wakkerendijk-Meentweg kwamen 70 eenpersoonshuishoudens op 275 huishoudens uit, oftewel 25,5%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Zuidbuurt, met 4.075 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Wakkerendijk-Meentweg tussen de andere buurten van Eemnes?

De middelste waarneming in een rangschikking van 4 bruikbare buurten in Eemnes ligt bij Zuidbuurt, met 1 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Noordbuurt (0,8 km), rond driekwart Zuidbuurt (1 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 4 hebben er 3 een kortere afstand dan de 1,5 km van Wakkerendijk-Meentweg. Alleen Wakkerendijk-Meentweg heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,2 km. Leg de spreiding binnen Eemnes van 1,2 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Eemnes kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Noordbuurt komt binnen dezelfde gemeente qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Eemnes-Dorp. Het verschil bedraagt 0,5 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 1 km in Noordbuurt en 0,4 km in Eemnes-Dorp. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,9 km tegenover 0,7 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Noordbuurt daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,9 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 2 van de 4 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 2.060 particuliere huishoudens en bevat Eemnes-Dorp, Noordbuurt. De andere 2 buurten omvatten 1.985 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Eemnes

Begin je eerste ronde in Eemnes-Dorp, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 5 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Wakkerendijk-Meentweg en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK031702 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Eemnes-Dorp lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Wakkerendijk-Meentweg?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS