Berkel-Enschot (Tilburg) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,3 km naar 1,9 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Berkel-Enschot een gemiddelde van 0,9 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Tilburg komt op 0,7 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 12 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Koningsoord de kortste gepubliceerde afstand en Berkelse Akkers de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Berkel-Enschot is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Koningsoord gemiddeld 9,7 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Berkelse Akkers is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 13,1 respectievelijk 13,5. Voor Koningsoord komen er gemiddeld 3,4 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Berkelse Akkers is die toevoeging 13,5. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Koningsoord op gemiddeld 0,4 km. Die route was langer vergeleken met de 0,3 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Berkelse Akkers horen bij dezelfde vergelijking 1,9 km en 1,9 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,7 km vanuit Koningsoord en 1,3 km vanuit Berkelse Akkers. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Koningsoord en Berkelse Akkers?

In Koningsoord woonden volgens de kerncijfers 1.800 mensen in een buurt met 795 particuliere huishoudens. 230 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 28,9%. In Berkelse Akkers kwamen 95 eenpersoonshuishoudens op 360 huishoudens uit, oftewel 26,4%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Berkel Noord, met 2.430 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Berkelse Akkers tussen de andere buurten van Tilburg?

De middelste waarneming in een rangschikking van 190 bruikbare buurten in Tilburg ligt bij Talentsquare, met 0,5 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Broekhoven I (0,4 km), rond driekwart Universiteit Campus (0,8 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 190 hebben er 181 een kortere afstand dan de 1,9 km van Berkelse Akkers. Berkelse Akkers deelt de waarde met 2 andere buurten. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,4 km. Leg de spreiding binnen Berkel-Enschot van 1,6 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Tilburg kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Bomenbuurt Oost komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Koningsoord. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,5 km in Bomenbuurt Oost en 0,4 km in Koningsoord. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,4 km tegenover 0,7 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen verschilt de toegang tot de kinderdagverblijf sterker. Neem die bestemming mee als je in Koningsoord en Bomenbuurt Oost hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,9 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 6 van de 12 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 2.615 particuliere huishoudens en bevat Koningsoord, Enschot Midden, Enschotse Akkers. De andere 6 buurten omvatten 3.060 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Berkel-Enschot

Begin je eerste ronde in Koningsoord, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 9,7 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Berkelse Akkers en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK085566 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Koningsoord lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Berkelse Akkers?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS