Bergen op Zoom-Oost (Bergen op Zoom) · Welke boodschappenvoorziening verdient nader onderzoek?

Van 0,3 km naar 2,7 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Bergen op Zoom-Oost een gemiddelde van 0,5 km tot de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. De gemeente Bergen op Zoom komt op 0,7 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 8 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Warande-West de kortste gepubliceerde afstand en Buitengebied-Oost de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Bergen op Zoom-Oost is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Warande-West gemiddeld 12,6 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen bereikbaar. Vanuit Buitengebied-Oost is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 52,3 respectievelijk 4,1. Voor Warande-West komen er gemiddeld 39,7 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Buitengebied-Oost is die toevoeging 4,1. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar grote supermarkten ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde grote supermarkt lag voor inwoners van Warande-West op gemiddeld 0,5 km. Die route was langer vergeleken met de 0,3 km naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen. Voor Buitengebied-Oost horen bij dezelfde vergelijking 2,7 km en 2,7 km. Kijk nu naar de kinderdagverblijf. De afstand ernaartoe bedroeg 0,5 km vanuit Warande-West en 2,3 km vanuit Buitengebied-Oost. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een kinderdagverblijf vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Warande-West en Buitengebied-Oost?

In Warande-West woonden volgens de kerncijfers 2.155 mensen in een buurt met 1.025 particuliere huishoudens. 405 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 39,5%. In Buitengebied-Oost kwamen 105 eenpersoonshuishoudens op 310 huishoudens uit, oftewel 33,9%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Gageldonk-West, met 5.150 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een kleine dagelijkse boodschap wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Buitengebied-Oost tussen de andere buurten van Bergen op Zoom?

De middelste waarneming in een rangschikking van 30 bruikbare buurten in Bergen op Zoom ligt bij Warande-Oost, met 0,5 km naar de eerste winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen. Rond een kwart van de reeks staat Gageldonk-West (0,4 km), rond driekwart Tuinwijk (0,9 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 30 hebben er 29 een kortere afstand dan de 2,7 km van Buitengebied-Oost. Alleen Buitengebied-Oost heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,5 km. Leg de spreiding binnen Wijk 02 Bergen op Zoom-Oost van 2,4 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Bergen op Zoom kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Centrum komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen het dichtst bij Warande-West. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een grote supermarkt zijn de bijbehorende gemiddelden 0,6 km in Centrum en 0,5 km in Warande-West. Kijk je naar de kinderdagverblijf, dan krijg je 0,5 km tegenover 0,5 km. De alternatieve aankoop bij een grote supermarkt levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de kinderdagverblijf. Vraag mensen in Centrum daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een buurtgerichte winkelformule

Gebruik de wijkwaarde van 0,5 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 5 van de 8 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 7.170 particuliere huishoudens en bevat Warande-West, Gageldonk-West, Gageldonk-Oost. De andere 3 buurten omvatten 1.575 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een buurtgerichte winkelformule. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Bergen op Zoom-Oost

Begin je eerste ronde in Warande-West, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 12,6 overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen als vertrekpunt hebt. Neem een bestaande boodschappenlijst als startpunt en laat een bewoner de route beschrijven die hij vorige week werkelijk aflegde. Controleer daarna openingstijden en fietsverbindingen. Leg een terugkerende omweg met een concrete aankoop vast voordat je het als ontbrekend aanbod op een kaart zet. Herhaal diezelfde proef in Buitengebied-Oost en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK074802 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Warande-West lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Buitengebied-Oost?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een buurtgerichte winkelformule een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS