Wormerveer (Zaanstad) · Welke kern is bereikbaar voor een gedeelde winkeldienst?

Van 0,4 km naar 3,3 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Wormerveer een gemiddelde van 0,6 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Zaanstad komt op 0,7 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 7 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Wormerveer Centrum de kortste gepubliceerde afstand en Westknollendam de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Wormerveer is hierbij geen muur. De voorziening op 0,4 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Wormerveer Centrum gemiddeld 2,6 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Westknollendam is dat 0. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 10,3 respectievelijk 0,3. Voor Wormerveer Centrum komen er gemiddeld 7,7 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Westknollendam is die toevoeging 0,3. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen lag voor inwoners van Wormerveer Centrum op gemiddeld 0,5 km. Die route was langer vergeleken met de 0,4 km naar grote supermarkten. Voor Westknollendam horen bij dezelfde vergelijking 3 km en 3,3 km. Kijk nu naar de oprit van een hoofdverkeersweg. De afstand ernaartoe bedroeg 0,4 km vanuit Wormerveer Centrum en 0,9 km vanuit Westknollendam. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een oprit van een hoofdverkeersweg vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Wormerveer Centrum en Westknollendam?

In Wormerveer Centrum woonden volgens de kerncijfers 3.420 mensen in een buurt met 1.680 particuliere huishoudens. 705 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 42%. In Westknollendam kwamen 50 eenpersoonshuishoudens op 195 huishoudens uit, oftewel 25,6%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Wormerveer Zuid, met 3.815 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een gecombineerde bezorg- en afhaalronde wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Westknollendam tussen de andere buurten van Zaanstad?

De middelste waarneming in een rangschikking van 65 bruikbare buurten in Zaanstad ligt bij Westerkoog Midden, met 0,6 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Russische buurt (0,5 km), rond driekwart J.J. Allanbuurt (1 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 65 hebben er 64 een kortere afstand dan de 3,3 km van Westknollendam. Alleen Westknollendam heeft precies die gepubliceerde waarde. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,5 km. Leg de spreiding binnen Wormerveer van 2,9 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Zaanstad kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Poelenburg Zuid komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Wormerveer Centrum. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen zijn de bijbehorende gemiddelden 0,2 km in Poelenburg Zuid en 0,5 km in Wormerveer Centrum. Kijk je naar de oprit van een hoofdverkeersweg, dan krijg je 1,4 km tegenover 0,4 km. Ondanks het vergelijkbare bereik van grote supermarkten verschilt de toegang tot de oprit van een hoofdverkeersweg sterker. Neem die bestemming mee als je in Wormerveer Centrum en Poelenburg Zuid hetzelfde bezoekmoment observeert.

Een tweede observatieplek voor een winkeldienst voor verschillende kernen

Gebruik de wijkwaarde van 0,6 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 4 van de 7 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 5.950 particuliere huishoudens en bevat Wormerveer Centrum, Wormerveer Noord, Wormerveer Zuid. De andere 3 buurten omvatten 460 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een winkeldienst voor verschillende kernen. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Wormerveer

Begin je eerste ronde in Wormerveer Centrum, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2,6 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Rijd eerst een ronde op het uur waarop een klant thuis zou kunnen zijn. Schrijf de kilometers en minuten per stop op. Bekijk vervolgens twee afhaalpunten die onderweg liggen. Een klein extra stuk doorgaande weg kan een heel andere belasting geven dan twee extra huisadressen. Herhaal diezelfde proef in Westknollendam en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK047951 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Wormerveer Centrum lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Westknollendam?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een winkeldienst voor verschillende kernen een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS