Centrum (Nissewaard) · Welke kern is bereikbaar voor een gedeelde winkeldienst?

Van 0,3 km naar 1,1 km binnen één wijk

Het CBS publiceert voor Centrum een gemiddelde van 0,7 km tot de eerste grote supermarkt. De gemeente Nissewaard komt op 0,8 km. Dat zijn afstanden vanaf woonadressen over de weg, gewogen naar bewoners. Van de 6 onderzochte buurten met ten minste 200 inwoners heeft Centrum-Oost de kortste gepubliceerde afstand en Oranjebuurt de langste, met eventuele gedeelde uitersten. De grens van Centrum is hierbij geen muur. De voorziening op 0,3 km kan aan de andere kant van een wijkgrens liggen.

Binnen 1 kilometer over de weg zijn vanuit Centrum-Oost gemiddeld 2 grote supermarkten bereikbaar. Vanuit Oranjebuurt is dat 0,4. Verruim de afstand naar 3 kilometer en de gemiddelden worden 11,9 respectievelijk 10. Voor Centrum-Oost komen er gemiddeld 9,9 keuzes binnen bereik wanneer je die ruimere afstand toelaat. Bij Oranjebuurt is die toevoeging 9,6. Je kunt zulke gemiddelden niet aftrekken van een adressenlijst om precies zoveel nieuwe concurrenten aan te wijzen. Dezelfde zaak kan vanuit beide buurten bereikbaar zijn.

De route naar overige winkels voor dagelijkse levensmiddelen ernaast

Een andere aankoop geeft een ander beeld. De dichtstbijzijnde winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen lag voor inwoners van Centrum-Oost op gemiddeld 0,2 km. Die route was korter vergeleken met de 0,3 km naar grote supermarkten. Voor Oranjebuurt horen bij dezelfde vergelijking 0,5 km en 1,1 km. Kijk nu naar de oprit van een hoofdverkeersweg. De afstand ernaartoe bedroeg 2 km vanuit Centrum-Oost en 1,4 km vanuit Oranjebuurt. Dit zijn losse bestemmingen gemeten vanaf woningen. Wie vanuit een oprit van een hoofdverkeersweg vertrekt moet de route naar de winkel zelf nalopen.

Wie woont er in Centrum-Oost en Oranjebuurt?

In Centrum-Oost woonden volgens de kerncijfers 1.415 mensen in een buurt met 890 particuliere huishoudens. 540 van die huishoudens bestonden uit één persoon, ongeveer 60,7%. In Oranjebuurt kwamen 180 eenpersoonshuishoudens op 395 huishoudens uit, oftewel 45,6%. De buurt met de meeste inwoners binnen deze selectie was Centrum-Zuid, met 2.090 inwoners. De cijfers maken zichtbaar van welke bewoners de afstandsmeting uitgaat. Of een huishouden een gecombineerde bezorg- en afhaalronde wil kopen, vraagt een afzonderlijke waarneming op het tijdstip waarop jij wilt openen.

Waar staat Oranjebuurt tussen de andere buurten van Nissewaard?

De middelste waarneming in een rangschikking van 69 bruikbare buurten in Nissewaard ligt bij Het Land, met 0,8 km naar de eerste grote supermarkt. Rond een kwart van de reeks staat Schiekamp-Zuid (0,5 km), rond driekwart Kern Heenvliet (1 km). Elke buurt telt hier eenmaal mee. Van de 69 hebben er 53 een kortere afstand dan de 1,1 km van Oranjebuurt. Oranjebuurt deelt de waarde met 3 andere buurten. Het verschil tussen de twee kwartielwaarnemingen is 0,5 km. Leg de spreiding binnen Centrum van 0,8 km ernaast voordat je deze wijk als doorsnee voorbeeld van Nissewaard kiest.

Zoek een tweede vertrekpunt met vergelijkbaar bereik. Kern Abbenbroek komt buiten de onderzoekswijk qua route naar de grote supermarkt het dichtst bij Centrum-Oost. Het verschil bedraagt 0 km. Voor een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen zijn de bijbehorende gemiddelden 2,1 km in Kern Abbenbroek en 0,2 km in Centrum-Oost. Kijk je naar de oprit van een hoofdverkeersweg, dan krijg je 1,8 km tegenover 2 km. De alternatieve aankoop bij een winkel voor overige dagelijkse levensmiddelen levert minstens zoveel verschil op als de afstand tot de oprit van een hoofdverkeersweg. Vraag mensen in Kern Abbenbroek daarom welke winkel of zaak ze in werkelijkheid als alternatief zien.

Een tweede observatieplek voor een winkeldienst voor verschillende kernen

Gebruik de wijkwaarde van 0,7 km als praktische scheidslijn voor de veldproef. In 2 van de 6 opgenomen buurten ligt de gemiddelde route naar een grote supermarkt op of onder deze waarde. Deze selectie omvat samen 1.540 particuliere huishoudens en bevat Centrum-Oost, Kern. De andere 4 buurten omvatten 1.845 huishoudens. Deze groepen zijn ruimtelijke referenties voor een winkeldienst voor verschillende kernen. De eerste groep kan op papier dichtbij wonen terwijl een onhandige oversteek juist op het beoogde bezoekmoment veel tijd kost.

Een praktische proef voor Centrum

Begin je eerste ronde in Centrum-Oost, waar je bij een bereik van 1 kilometer gemiddeld 2 grote supermarkten als vertrekpunt hebt. Rijd eerst een ronde op het uur waarop een klant thuis zou kunnen zijn. Schrijf de kilometers en minuten per stop op. Bekijk vervolgens twee afhaalpunten die onderweg liggen. Een klein extra stuk doorgaande weg kan een heel andere belasting geven dan twee extra huisadressen. Herhaal diezelfde proef in Oranjebuurt en noteer naast de routeafstand één omstandigheid die anders was. Bewaar de datum van beide rondes bij de wijkcode WK193001 zodat een volgende lezer de historische tabel kan terugvinden en de meting buiten opnieuw kan uitvoeren.

Vragen voor het vervolg

• Welke bestaande bestemming in Centrum-Oost lost dezelfde aankoopvraag al op?
• Hoe verschilt de werkelijke route op jouw openingstijd in Oranjebuurt?
• Wat moet je eerst buiten meten voordat je voor een winkeldienst voor verschillende kernen een besluit neemt?

Bronnen

• Afstand tot voorzieningen en aanbod binnen bereik, buurten en wijken 2024 · CBS
• Kerncijfers van huishoudens en gebieden, 2024 · CBS
• Hoe de afstand tot voorzieningen wordt berekend · CBS